Chơi bắn cung và sự liên tưởng đến xe 2 bánh

Bắn cung về cơ bản là việc dùng cung bắn mũi tên đến mục tiêu. Nhưng dùng cung gì, dùng cách gì, làm như thế nào nhìn chung có rất nhiều điểm khác biệt.

Biết đâu dựa vào tính cách, sở thích hay độ chịu chơi của bạn, bạn có thể tìm được chân lý cho cuộc đời cung thủ của mình – lựa chọn một hay nhiều trường phái nào đó và cần cù lâu dài với chúng.

1. Cung trần cơ bản

Cung trần kiểu này xuất hiện tại mọi CLB bắn cung: hiện đại, dễ sử dụng, nhẹ, dù người mới hay “tay to” kì cựu đều có thể dễ dàng điều khiển, giá lại rẻ, bình dân, phù hợp các nhu cầu.

Loại hình bắn cung thường thấy nhất ở Việt Nam.

Nó dễ ở chỗ: lắp tên, giương cung và bắn; đổ xăng, vặn ga và chạy.

Mũi tên đi từ Archer đến Bia; Xe ga đi từ A đến B

Nhưng để chạy/bắn cho đúng, cho nhanh, cho an toàn thì cũng đòi hỏi người cầm phải sử dụng đúng, bảo dưỡng đúng, luyện tập và “quen tay”. Ninja muốn làm hung thần đường phố hay cung thủ thần sầu, đều phải có sự luyện tập và kinh nghiệm!

2. Cung một dây Recurve Olympic

Cung tên không đơn giản chỉ đưa mũi tên từ A đến B, mà nó còn là môn thể thao cạnh tranh khốc liệt. Chỉ có dòng cung một dây mục tiêu (target recurve) mới có mặt tại Thế vận hội, cung chỉ là phương tiện, quan trọng phải là kĩ năng, sức khoẻ, sự may mắn của người điều khiển

Bắn cung Recurve và Đua xe đạp đều có những điều trên:

Đua xe đạp và Cung một dây đều là nội dung thi đấu chính thức ở Olympic.
Thi đấu chuyên nghiệp, bán chuyên hay chơi ở nhà đều có thể thực hiện được với các sản phẩm thương mại.
Đều phải có “phương tiện” tiêu chuẩn, một chút cá nhân hoá, ứng dụng những công nghệ xịn nhất mà phải tuân thủ các luật lệ giới hạn của bộ môn – hạn chế sự phụ thuộc vào thiết bị
Xe đạp đạp bở hơi tai; cung một dây giương mệt nghỉ! Đạp xe phải trên đường nhựa/sàn gỗ bằng phẳng, láng mịn. Bắn cung Olympic phải có sân cỏ dài đẹp, khu vực chuẩn chỉ.

Là "end-game" mà nhiều người muốn hướng đến, theo đuổi dài dẳng nhiều năm, cực nhọc, khó khăn, đuối như trái chuối - xứng đáng công sức cày cuốc

Cung recurve chuyên nghiệp phù hợp với người: cầu toàn, siêng năng, chịu được kham khổ, kiên trì ở mức thượng thừa, thể lực tốt, không bao giờ bỏ cuộc – và phải giàu <(“) Giá một chiếc xe đạp hàng khủng cũng tương đương một bộ cung xịn sò.

3. Cung trợ lực chuyên nghiệp

Từ phương tiện chạy bằng cơm đến “cỗ máy” mạnh mẽ, tạo ra động lực mạnh hơn con người. MotoGP có thể tương đương với cung trợ lực hiện đại:

Không được công nhận là nội dung Olympic, nhưng có mặt trên nhiều mặt trận thi đấu chuyên nghiệp khắp thế giới (Hyundai Archery World Cup,…)
Mạnh mẽ, chính xác, nhanh hơn nhờ sự hỗ trợ của công nghệ, mạnh hơn do “hoa tay” của kĩ sư, được “trợ lực” nhờ các cơ cấu phức tạp.
Sức mạnh, thể lực của cung thủ/tài xế cũng phải có đủ nhiều để vận hành được cung/xe. Cung nặng, xe cũng nặng – đổi lại, chúng uy lực vãi chưởng!
Chi phí cao. Bảo dưỡng nhiều. Tùm lum linh kiện, phụ kiện có thể hỏng, bảo trì và cần phải được chăm sóc. Phương tiện phải đạt các tiêu chuẩn nhất định của luật thi đấu.

Sức mạnh vượt trội, đua môtô hay bắn cung trợ lực làm người tham gia phấn khích, đã tay! Vèo vèo. Vụt vụt. Âm thanh của sự uy lực.

Cung trợ lực chuyên nghiệp phù hợp với người: thích máy móc, cơ khí, thích mày mò sửa chữa đồ chơi, thích những thứ mạnh mẽ, thích sự chính xác gần như tuyệt đối. Và giàu.

4. Cung trần chuyên nghiệp

Là cấp độ cao nhất của “cung trần”. Từng cây cung phải thuộc về cá nhân, tinh chỉnh theo từng người, độ khó khăn và “mệt” khi giương cánh cung sẽ làm bạn phấn khích.

Sự cơ động và đơn giản của cung trần được rất nhiều cung thủ chuyên nghiệp ưa thích, là nội dung chính trong các giải địa hình, ngoài trời, ngoài thiên nhiên – với “phương tiện” hoàn toàn được vận hành bằng cơm. (không trợ lực, không hỗ trợ ngắm, không bộ cân bằng phức tạp)

Trend mới cực thịnh từ 2025, toàn thế giới đang vận động trở thành bộ môn thi đấu chính quy.

Cung trần hợp với người: thích thử thách, sự đơn giản, thực dụng, cơ động mà vẫn đủ những cảm giác “tự do”. Bộ cung trần (barebow) cũng rẻ hơn rất nhiều do thiết bị đơn giản, ít phụ kiện hơn – nó đắt chỉ khi bạn muốn đắt.

5. Cung truyền thống Châu Á

Tinh tế, đơn giản, gọn nhẹ, cổ điển. Cafe Racer hay Cung thuật Truyền thống đều có những đặc tính đó – và thường là: mạnh, với nụ cười trên môi.

Cung truyền thống thì khó bắn, tư thế đặc biệt. (chồm, ẹo, nghiêng, xấu (!?)). Tui thích gọi đó là “đẹp lạ”)
Cafe Racer thì dùng côn tay, ngồi chồm, xe trụi lũi, chỉ gắn những thứ cần thiết ở mức tối thiểu.
Luôn phải có yếu tố “cổ điển” trong đó. Ghi đông trần – gác mũi tên lên ngón tay. Quan trọng nhất: ngầu!

Sự khó khăn, thủ công như thế mới làm bao biker/cung thủ xốn xao, chết mê chết mệt.

Cung truyền thống Châu Á thích hợp cho: người hoài cổ, tối giản, phong trần, cá tính, kĩ năng và sức mạnh phải tìm được từ bản năng

6. Cung trần cổ điển

Chính xác hơn, loại cung này là “cung truyền thống kiểu Mỹ”: gọn gàng, mạnh mẽ, tiện lợi, sử dụng mọi địa hình, không cần những phụ kiện hỗ trợ gì hào nhoáng, đơn giản là “thú chơi” nghiêm túc hay giải trí đều được.

Xe môtô scrambler cũng vậy. Thực dụng, nhanh nhẹn, mang tinh thần “tự do” của chủ nhân, vượt mọi địa hình, bức phá mọi tiêu chuẩn. Scrambler, sự trộn lẫn của tùm lum thứ “miễn là dùng được”.

Scrambler bắt nguồn từ những chiếc Cafe Racer được độ lại để “đua đến quán cà phê theo đường chim bay” – kể cả phải offroad, phải băng rừng, lội suối. Cung kiểu Mẽo cũng thế, chỉ là cây cung đơn giản, thêm tay cầm cho êm, gọt chỗ kê tên cho dễ, nhỏ nhỏ xinh xinh để chui rừng chui rú cho khoẻ.

Bạn có thấy chiếc pô vắt cao của scrambler rất giống túi gài tên trên cung không?

Cung truyền thống kiểu Mỹ phù hợp cho: người thực dụng, đơn giản, thích tự do, thích sự mộc mạc của gỗ, yêu thiên nhiên, cây cỏ. Hoặc người Mỹ.

7. Cung dài Anh Quốc

Quân đội đâu phải là tay chơi vì thú vui, hay đẹp mã. Họ cần cái gì đó: phục vụ tốt, bền, rẻ, công năng hữu dụng, trang bị hàng loạt cho lính của mình.
Vậy Longbow cũng thế, ngày xưa nó rẻ, dồi dào, uy lực, đơn giản. Dễ dùng hay không thì không biết, nhưng có thể đào tạo mà!

Nếu bạn có sử dụng Trường cung thẳng, bạn sẽ thấy nó bắn không được tốt lắm, nhưng vẫn đủ để phóng mũi tên ra, như việc đạp xe vậy.

Rất tiếc là Trường cung Anh (English Longbow) bây giờ khá đắt và dễ hỏng

Cung truyền thống kiểu Anh phù hợp cho: cung thủ thích lịch sử châu Âu, tối giản ở mức tối đa, người thích bị hành hạ.

8. Cung Nhật Bản (Yumi/Daikyu)

Chopper là biểu tượng của xe Mỹ. Phong cách đột phá, to dài không cần thiết, không thực dụng – nhưng đó là nét văn hoá.

Yumi/Daikyu (cung/đại cung) cũng vậy. Biểu tượng của văn hoá Nhật Bản, nhắc đến cung to, dài, bất đối xứng thì có thể nghĩ ngay tới daikyu, sử dụng trong Kyudo.

Rõ ràng là, Yumi hay Chopper đều dài, to, cồng kềnh, khó dùng, thể hiện nét văn hoá đặc trưng của quốc gia, nhưng vui, hay ho, thú vị.

Hẳn là cồng kềnh và khó tiếp cận hơn của trường cung Anh.

Cung truyền thống Nhật Bản phù hợp cho: người thích nước Nhật, muốn tu dưỡng tâm hồn, giác ngộ chân lý của võ đạo. Và phải giàu.

9. Cung trợ lực Hunting

Cung trợ lực chuyên nghiệp thì nhiều phụ kiện dài, cung thì to, dễ vướng víu. Vậy làm nó nhỏ gọn lại, tăng khả năng cơ động với địa hình, là ta có dòng cung trợ lực dùng cho giải Field, 3D – hay ở một số quốc gia người ta dùng để săn bắn (hợp pháp)

Giống như cách gọt bớt lốp của xe cào cào, ta có xe Supermoto chạy được trên đất cát và cả đường nhựa, linh hoạt, đa dụng và rất ra dáng “thể thao”.

Sự trộn lẫn của tùm lum thứ, miễn là dùng được, kể cả thước ngắm thông minh Garmin Xero A1i Pro giá hơn nghìn USD – đúng rồi, Garmin cũng sản xuất thiết bị ngắm cho môn bắn cung.

Cung trợ lực 3D/Field phù hợp cho: cá nhân đang sống ở nước ngoài.